Madaxweyne Donald Trump ayaa sheegay in Maraykanku uu Jimcihii 6da November 2026 duqeyn ku qaaday nidaam difaac cir oo Iran ku leedahay jasiiradda Qeshm, oo ku taal koonfurta Iran agagaarka Marinka Hormuz. Trump wuxuu tallaabadan ku tilmaamay mid “yar”, isagoo sheegay in nidaamka la burburiyay muddo kooban gudaheed, sida ay soo werisay Gulf News.
Maxaa dhacay?
Trump wuxuu warkan u sheegay saxafiyiinta, laakiin faahfaahin dheeraad ah kama bixin bartilmaameedka. Warbaahinta dowladda Iran ayaa sheegtay in laba qarax laga maqlay aagga Suza ee jasiiradda Qeshm. Kadib, wakaaladda Tasnim iyo telefishanka dowladda ayaa soo wariyay qaraxyo kale oo ka dhacay Qeshm iyo qaybo ka mid ah koonfurta Iran, iyagoo sheegay in jasiiradda aan wax khasaare ah ka dhicin.
Jasiiradda Qeshm waa jasiiradda ugu weyn Gacanka Faaris, waxayna muhiimad istaraatiijiyadeed u leedahay Iran maadaama ay ku dhow tahay Marinka Hormuz iyo magaalada dekedda ah ee Bandar Abbas. Difaaca cirka ee halkaas ku yaal wuxuu qayb ka yahay ilaalinta marinka iyo saldhigyada badda ee Iran.
Xaaladda gobolka
Duqeyntan waxay timid xilli xiisaddu sare u kacday. Maraykanku wuxuu ballaariyay go’doominta badda ee Iran. 7 November, ciidamada US Central Command waxay curyaamiyeen markab xamuul oo la odhan jiray M/V Huda oo ku sugnaa Gacanka Cumaan, kaas oo ay sheegeen inuu isku dayay inuu jebiyo go’doominta. Dhinaca kale, Ilaalada Kacaanka Iran (IRGC) waxay meesha ka saareen xaddidaaddii ay ku lahaayeen masaafada gantaallada ballistic-ga ah, waxayna ka digeen in weerar kasta oo cusub lagaga jawaabi doono si aan xad juquraafi ah lahayn.
Wada-hadallada iyo saamaynta
Inkastoo duqeymuhu socdaan, haddana dadaallada diblomaasiyadeed ma joogsan. Qatar waxay sheegtay in wada-hadalladu weli firfircoon yihiin, halka Cumaan iyo Iran ay ku baaqeen in dagaalka la joojiyo laguna laabto wadahadal. Trump wuxuu sheegay in horumar badan laga sameeyay arrinta Iran, wuxuuna yiri “tani ma aha dagaal”. Warar ayaa sheegaya in Aqalka Cad uu weli ka doodayo in la qaado weerarro cusub iyo in kale. Ilaa hadda ma jiro war rasmi ah oo ka yimid dowladda Iran oo si gaar ah uga jawaabaya duqeynta Qeshm.
Xiisadda Marinka Hormuz waxay si toos ah u taabataa suuqyada caalamka, maadaama qayb weyn oo ka mid ah shidaalka adduunka uu marinkan maro. Isbeddel kasta oo ku yimaada amniga gobolka wuxuu saamayn karaa qiimaha shidaalka iyo dareenka suuqyada maaliyadda, oo ay ku jiraan crypto-ga. Maalgashadayaashu waxay si dhow u eegayaan haddii duqeymuhu sii kordhi doonaan ama wada-hadalladu ay keeni doonaan xasilooni.