Ugu yaraan 139 qof ayaa ku dhintay, 84 kalena weli waa la la’yahay kadib markii doon ay saarnaayeen 305 qof ay ku degtay xeebta waqooyiga Jabuuti. Hay’adda Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa sheegtay in 15 ka mid ah dadka dhintay ay carruur ahaayeen; qiyaastii 82 qof ayaa badbaaday.
Maxaa dhacay?
Doontu waxay ka baxday Jabuuti iyadoo u socotay Yemen, habeenkii 8 ilaa 9 Oktoobar. Sida ay IOM ku sheegtay warbixinteeda 11 Oktoobar, waxay ku degtay meel u dhow Guhere, waqooyiga magaalada dekedda leh ee Obock. Tirada dadka saarnaa iyo dhacdada waxaa hay’addu ka ururisay xogta badbaadayaasha. Hawlgallada goobidda iyo badbaadintu way socdeen, waxaana dadka ka badbaaday la siinayay daryeel caafimaad.
Tirada dhimashada ee la soo sheegay waxay ku salaysan tahay xogtii ugu dambaysay ee la helay maalintii warkan la qoray. Marka dad la la’yahay, tiradu way is beddeli kartaa haddii hawlgallada raadintu helaan xog cusub.
Sababta jidkani khatarta u yahay
Dad badan oo Geeska Afrika ka hayaama ayaa Jabuuti uga gudba badda una tallaaba Yemen, iyagoo rajaynaya inay halkaas uga sii gudbaan waddamada Khaliijka si ay shaqo ama nolol ka wanaagsan u helaan. Safarku wuxuu ku dhacaa doomo yaryar, badanaana waa mid khatar badan; buux-dhaafka, xaaladaha badda iyo maqnaanshaha qalab badbaado oo ku filan waxay kordhin karaan halista.
IOM waxay sheegtay in jidka loo yaqaan Eastern Route uu horeba u ahaa mid khatar badan. Xogta hay’addu waxay muujinaysaa in in ka badan 900 qof ay ku dhinteen ama ku lumeen jidkan intii lagu jiray 2025. Shilkan cusub wuxuu mar kale iftiiminayaa halista ay la kulmaan dadka isku dayaya inay badda uga gudbaan Geeska Afrika una tallaabaan Jasiiradda Carabta.
Gargaar iyo raadinta dadka la la’yahay
Maamulka Jabuuti ayaa sii waday hawlgallada goobidda iyo badbaadinta. IOM-na waxay sheegtay in kooxaheedu ay la shaqaynayeen hay’adaha maxalliga ah si ay gargaar degdeg ah u gaarsiiyaan badbaadayaasha. Qoysaska dadka la la’yahay weli waxay sugayaan xog, halka tirada ugu dambaysa ee dhimashada iyo badbaadayaasha ay ku xirnaan doonto natiijada hawlgallada.
Dhacdadu waxay ka dhacday marin ay kumannaan qof sannad kasta maraan. Waxay sidoo kale muujinaysaa in socdaalka badda ee Jabuuti iyo Yemen uu weli wato khataro nafeed oo culus, gaar ahaan marka safarka lagu galo doon aan ku habboonayn tirada rakaabka.
Sawirka kore waa sawir hore oo goobta Obock, Jabuuti ah, lana qaaday 2010; ma aha sawirka shilka. Xuquuqda sawirka: Luc Michel, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.