Iran ayaa xoojisay dadaalladeeda diblomaasiyadeed ee gobolka iyo caalamka. Wasiirka Arrimaha Dibadda Iran, Abbas Araghchi, ayaa Khamiistii, 5 November 2026, xiriir telefoon la sameeyay dhiggiisa dalal ay ka mid yihiin Qatar, Sacuudi Carabiya, Cumaan, Turkiga, Kuwait iyo Urdun, halka xoghayaha Golaha Sare ee Amniga Qaranka, Mohsen Rezaei, uu Moscow kula kulmay Madaxweyne Vladimir Putin, sida ay werisay Al Jazeera.
Maxaa dhacay?
Sida ay sheegeen warbaahinta dowladda Iran, wada-hadallada Araghchi waxay diiradda saareen xaaladda gobolka iyo dadaallada lagu ilaalinayo xasilloonida. Dhanka kale, Rezaei wuxuu Putin u gudbiyay warqad ka timid Hoggaamiyaha Sare ee Iran, Mojtaba Khamenei, inkastoo aan la shaacin waxa ku qornaa. Labada dhinac waxay ka wada hadleen amniga gobolka, xilliga dagaalka kadib iyo iskaashiga tamarta, oo ay ku jirto fikrad ah dhuun gaas oo Ruushka ka timaadda Iran. Putin ayaa ku celiyay in Ruushku diyaar u yahay in uu gacan ka geysto joojinta dagaalka.
Sababta cabsida
Dadaalladan waxay yimaadeen iyadoo ay jirto cabsi ah in Maraykanku dib u bilaabi karo weerarrada uu ku hayo Iran. Sida ay werisay The New Arab, iyadoo soo xiganaysa New York Times, ciidamada cirka iyo badda ee Maraykanka ayaa diyaar u ah in ay dib u bilaabaan dagaalka haddii Madaxweyne Donald Trump amar ku bixiyo. Cabsidan waxay kordhay kadib markii xisbiga Jamhuuriga uu doorashadii dhexe ee Talaadadii ku waayay gacan ku haynta labada aqal ee Congress-ka.
Dhanka kale, Putin ayaa soo dhaweeyay kulan dhacay dhammaadkii October oo Tehran lagu qabtay, kaas oo ay ka qayb galeen Iran, Sacuudi Carabiya, Turkiga iyo Pakistan. Qatar ayaa iyaduna xoojisay dadaalladeeda dhexdhexaadinta si loo soo afjaro dagaalka. Hoggaamiyaha Sare Mojtaba Khamenei ayaa Arbacadii qoraal ku sheegay in aan la muujin wax u janjeera is-dhiibid Maraykanka.
Arrimaha muranka ka taagan
Qodobbada ugu muhiimsan waxaa ka mid ah Marinka Hormuz, xannibaadda Maraykanka ee dekedaha Iran, cunaqabataynta iyo dib u bilaabista wada-hadallada nukliyeerka. Iran ayaa Qatar u adeegsatay in ay Washington u gudbiso soo jeedin nukliyeer, laakiin Rezaei wuxuu sheegay in Tehran aysan la xaajoon doonin Maraykanka, aysanna dib u furi doonin marinka, ilaa laga fuliyo toddobada shuruudood ee ay dalbatay.
Saamaynta suuqa
Xiisadda Iran iyo Maraykanka waxay si toos ah u saamaysaa suuqa shidaalka, maadaama qayb weyn oo ka mid ah saliidda adduunka ay marto Marinka Hormuz. Kordhinta ama yaraanshaha khatarta dagaalka waxay saameyn ku yeelan kartaa qiimaha shidaalka, dahabka iyo hantida khatarta leh sida crypto-ga.